Η αλήθεια για την βύθιση του ρωσικού υποβρυχίου Κουρσκ. Πώς η NSA γνώριζε τα πάντα από την πρώτη στιγμή;

 Η αλήθεια για την βύθιση του ρωσικού υποβρυχίου Κουρσκ. Πώς η NSA γνώριζε τα πάντα από την πρώτη στιγμή;

Το 2000, στα ανοικτά της Ρωσίας συνέβη ένα από τα χειρότερα ατυχήματα με υποβρύχια που έγιναν ποτέ σε καιρό ειρήνης. Μια τεράστια έκρηξη βύθισε το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο Κουρσκ (Kursk), σκοτώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του πληρώματός του και εγκλωβίζοντας 23 επιζώντες 100 μέτρα κάτω από το νερό. Μια διεθνής ομάδα διάσωσης συγκεντρώθηκε για να σώσει τους ναύτες, αλλά δεν μπόρεσε να φτάσει εγκαίρως. Παρακάτω θα διαβάσετε την πραγματική ιστορία του τραγικού υποβρυχίου.

Κυνηγοί αεροπλανοφόρων

Μια από τις μεγαλύτερες ανησυχίες της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ήταν ο στόλος αεροπλανοφόρων της Αμερικής. Οι Σοβιετικοί θεωρούσαν τα Αμερικανικά αεροπλανοφόρα τόσο πλατφόρμες εκτόξευσης θερμοπυρηνικών αεροπορικών επιθέσεων εναντίον της μητέρας πατρίδας όσο και κυνηγούς του στόλου πυρηνικών βαλλιστικών πυραύλων της ΕΣΣΔ. Η ΕΣΣΔ ξόδεψε τεράστια ποσά σε οπλικά συστήματα που προορίζονταν για να κυνηγούν τα Αμερικανικά αεροπλανοφόρα σε καιρό πολέμου.

Τα υποβρύχια κλάσης Antey ήταν μια τέτοια λύση. Τα υποβρύχια, που αποκαλούνταν “Oscar II” από το ΝΑΤΟ, αποτελούσαν μια μεγάλη κατηγορία πυρηνοκίνητων σκαφών σχεδιασμένων να εξολοθρεύουν μεγάλα πλοία -ιδιαίτερα αεροπλανοφόρα. Τα Oscar ΙΙ είχαν μήκος 155 μέτρα, ακτίνα σχεδόν 20 μέτρα και εκτόπισμα 19.400 τόνους, διπλάσιο από ένα αντιτορπιλικό. Για να συμβαδίσουν με τ’ Αμερικανικά πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα, τα Σοβιετικά υποβρύχια τροφοδοτήθηκαν με δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες OK-650 που παρείχαν συνολικά δύναμη 97.990 ίππων στο πλοίο. Αυτή η δύναμη τους έδινε τελική ταχύτητα 33 κόμβων κάτω από το νερό.

Τα Oscar II ήταν μεγάλα, επειδή μετέφεραν μεγάλους πυραύλους. Κάθε υποβρύχιο μετέφερε 24 πυραύλους Granit P-700, ο καθένας εκ των οποίων είχε το μέγεθος ενός μικρού αεροπλάνου, και συγκεκριμένα μήκος 10 μέτρων και βάρος 7 τόνων. Οι πύραυλοι είχαν τελική ταχύτητα 1,6 Mach, εμβέλεια 624 χιλιομέτρων και χρησιμοποιούσαν το ανενεργό πλέον σύστημα δορυφορικής στόχευσης Legenda για να κατευθυνθούν προς τ’ αεροπλανοφόρα-στόχους τους.

Ένας πύραυλος Granit μπορούσε να φέρει συμβατική ισχυρή εκρηκτική κεφαλή (αρκετή για να καταστρέψει ένα αεροπλανοφόρο) ή κεφαλή 500 κιλοτόνων (αρκετή για να εξαερώσει ένα αεροπλανοφόρο μ’ ένα μόνο χτύπημα). Κατασκευάστηκαν δεκατρία υποβρύχια κλάσης Oscar I και Oscar II, συμπεριλαμβανομένου του K-141 -επίσης γνωστού κι ως Κουρσκ (Kursk).

Η ελαττωματική τορπίλη

Το Κουρσκ ολοκληρώθηκε το 1994 και διατέθηκε στον Ρωσικό Βόρειο Στόλο. Στις 15 Αυγούστου 2000, το Κουρσκ συμμετείχε σε μια μεγάλη άσκηση στόλου, μαζί με το αεροπλανοφόρο Ναύαρχος Κουζνέτσοφ (Kuznetsov) και το καταδρομικό Μεγάλος Πέτρος (Pyotr Velikiy). Το Κουρσκ ήταν πλήρως οπλισμένο με πυραύλους Granit και τορπίλες και επρόκειτο να κάνει προσομοίωση επίθεσης εναντίον του Kuznetsov.

Στις 11:20 π.μ. τοπική ώρα, μια υποβρύχια έκρηξη έπληξε την περιοχή άσκησης, ακολουθούμενη δύο λεπτά αργότερα από μια ακόμη μεγαλύτερη έκρηξη. Ένας Νορβηγικός σταθμός παρακολούθησης σεισμών κατέγραψε και τις δύο εκρήξεις. Μια Ρωσική αναφορά ισχυρίζεται ότι το 28.000 τόνων καταδρομικό Μεγάλος Πέτρος κλονίστηκε από την πρώτη έκρηξη.

Πληγωμένο από τις εκρήξεις, το Κουρσκ βυθίστηκε σε βάθος 108 μέτρων με κάθετη κλίση 20 μοιρών. Μία από τις εκρήξεις προκάλεσε μια μεγάλη τρύπα στην πλώρη (μπροστινό μέρος) του, κοντά στο τμήμα των τορπιλών. Μια εξεταστική επιτροπή του Ρωσικού ναυτικού διαπίστωσε αργότερα ότι μια από τις υπερ-βαρέων βαρών τορπίλες τύπου 65-76A του υποβρυχίου είχε εκραγεί, προκαλώντας την τρύπα. Η έκρηξη πιθανότατα προκλήθηκε από ελαττωματική συγκόλληση που απέτυχε να συγκρατήσει το θάλαμο του καυσίμου υπεροξειδίου του υδρογόνου.

Όπως πολλές τορπίλες, ο τύπος 65-76As χρησιμοποιούσε υπεροξείδιο του υδρογόνου ως υποβρύχιο καύσιμο. Ο κίνδυνος ήταν ότι αυτή η χημική ένωση μπορεί να γίνει εκρηκτική εάν έρθει σε επαφή με οργανικές ενώσεις ή πυρκαγιά.

Σύμφωνα με την Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (National Library of Medicine -NLM) των ΗΠΑ, «το υπεροξείδιο του υδρογόνου δεν είναι το ίδιο εύφλεκτο, αλλά μπορεί να προκαλέσει αυθόρμητη καύση εύφλεκτων υλικών και συνεχή υποστήριξη της καύσης, επειδή απελευθερώνει το οξυγόνο καθώς αποσυντίθεται». Σε μια καταγεγραμμένη περίπτωση από το NLM, «Διαρροή από βαρέλια υπεροξειδίου του υδρογόνου 35% σε μια ξύλινη παλέτα προκάλεσε ανάφλεξη της τελευταίας όταν μετακινήθηκε. Η καύση, αν και περιορισμένη στην περιοχή, ήταν έντονη και χρειάστηκε αρκετό χρόνο για να σβήσει. Διαρροή 50% υπεροξειδίου σε παλέτες στήριξης κάτω από φύλλα πολυαιθυλένιου οδήγησε σε αυθόρμητη ανάφλεξη και έντονη φωτιά».

Οι μοιραίες στιγμές

Τι συνέβη στο Κουρσκ; Η πιθανή αλυσίδα γεγονότων ήταν σε γενικές γραμμές αυτή: Μια διαρροή υπεροξειδίου του υδρογόνου ξεκίνησε μια φωτιά, η οποία με τη σειρά της πυροδότησε την ισχυρή εκρηκτική κεφαλή της τορπίλης τύπου 65-76A βάρους 408 κιλών. Αυτή πιθανότατα προκάλεσε την τρύπα στο κύτος πάνω από το τμήμα τορπιλών (φωτό). Η δεύτερη έκρηξη μπορεί να ήταν η έκρηξη των υπόλοιπων τορπιλών στο υποβρύχιο.

Η βύθιση του Κουρσκ δεν σκότωσε και τα 118 μέλη του πληρώματος -τουλάχιστον όχι αμέσως. Ένας από τους αξιωματικούς του πλοίου, ο υποπλοίαρχος Ντμίτρι Κολέσνικοφ άφησε ένα σημείωμα με ημερομηνία δύο ώρες μετά τη δεύτερη έκρηξη, καταγράφοντας 23 επιζώντες. Παρά τη βιαστικά οργανωμένη προσπάθεια διάσωσης, συμπεριλαμβανομένων βρετανικών και νορβηγικών ομάδων διάσωσης, η ρωσική κυβέρνηση δεν μπόρεσε να προσεγγίσει κανέναν από τους επιζώντες εγκαίρως. Το ναυάγιο του υποβρυχίου ανακτήθηκε το 2001 και επέστρεψε στα ναυπηγεία του ρωσικού Ναυτικού στο Roslyakovo.

Πώς η Αμερικανική NSA γνώριζε τα πάντα για το Κουρσκ;

Ένας υπάλληλος της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας των ΗΠΑ (National Security Agency -NSA) παρακολούθησε τα θλιβερά γεγονότα από το Όσλο της Νορβηγίας, όπου είχε φτάσει ως σύνδεσμος αξιωματικός σημάτων μόλις έναν μήνα νωρίτερα. Ο αξιωματικός αργότερα περιέγραψε σε μια αναφορά που σύνταξε για την εσωτερική ειδησεογραφική ιστοσελίδα της NSA, το SIDtoday, την απόκριση στην καταστροφή από την NSA και τον ομόλογό της, τη Νορβηγική Υπηρεσία Πληροφοριών (NIS).

Η αναφορά, που έγινε γνωστή από τον Έντουαρντ Σνόουντεν (Edward Snowden), δείχνει ότι οι Νορβηγικές μυστικές υπηρεσίες γνώριζαν για την καταστροφή δύο ημέρες νωρίτερα απ’ ό, τι έλεγαν, και παρέχει νέες λεπτομέρειες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της απόκρισης του Ρωσικού ναυτικού στις εκρήξεις, υπογραμμίζοντας το βαθμό κακής διαχείρισης που υπήρχε στην κρίση.

Για τον Πούτιν, αυτή η κακοδιαχείριση ήταν ένα από τα πιο ενδεικτικά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο οι στρατιωτικές και διπλωματικές ικανότητες της Ρωσίας διαλύθηκαν μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, στιγματίζοντας τα πρώτα χρόνια της προεδρίας του και ωθώντας τον τελικά στην απόκτηση μεγαλύτερης πολιτικής ισχύος.

Η Θάλασσα του Μπάρεντς είναι ένα δύσκολο μέρος, όχι μόνο για το Αρκτικό της κλίμα, αλλά κι επειδή βρέχει τις ρωσικές και νορβηγικές ακτές. Σ’ αυτό το σημείο, κατά τις δεκαετίες του Ψυχρού Πολέμου, οι Δυτικές δυνάμεις βρισκόταν στο κατώφλι του Σοβιετικού αντιπάλου τους, προτού η γεωγραφία και η γεωπολιτική ενωθούν για να σφραγίσουν τη μοίρα των 118 μελών του πληρώματος που βρήκαν τον θάνατο στο Κουρσκ.

Πολλά παραμένουν άγνωστα σχετικά με τον χειρισμό της καταστροφής από το Ρωσικό ναυτικό και η επίσημη Ρωσική αφήγηση δεν ήταν χωρίς αντιφάσεις. Αρχικά, η Μόσχα ισχυρίστηκε ότι το Κουρσκ συγκρούστηκε με ένα άλλο σκάφος στη Θάλασσα του Μπάρεντς, προκαλώντας του την βύθισή του. Στην πραγματικότητα όμως, μια ελαττωματική τορπίλη εξερράγη κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης, κατέληξε αργότερα η επίσημη Ρωσική έρευνα. Αρχικά, οι Ρωσικές αρχές δήλωσαν ότι όλοι οι επιβαίνοντες χάθηκαν σχεδόν αμέσως. Στην πραγματικότητα, 23 ναυτικοί επέζησαν από τις εκρήξεις και τη βύθιση, τουλάχιστον για αρκετές ώρες, αν όχι ημέρες, σύμφωνα με στοιχεία που βρέθηκαν αργότερα από δύτες.

Η επιβίωσή τους έκανε ακόμη πιο θλιβερό το γεγονός ότι χρειάστηκαν περισσότερο από 15 ώρες στο Ρωσικό ναυτικό για να ξεκινήσει επιχείρηση διάσωσης, η οποία τελικά απέτυχε. Όπως ανέφερε το SIDtoday, η βύθιση του Κουρσκ «συνέβη χωρίς σήματα κινδύνου ή επικοινωνία των προβλημάτων του». Μέχρι τη στιγμή που το Κουρσκ έκατσε στον πάτο της θάλασσας, δεν ήταν σε θέση να επικοινωνήσει με την διοίκηση του Βόρειου Στόλου, και μετά την έκρηξη υπήρχε αδυναμία επικοινωνίας με αποτέλεσμα το Ρωσικό ναυτικό να χάσει ουσιαστικά τα ίχνη του υποβρυχίου.

«Φαίνεται σαν ο Βόρειος Στόλος να μην γνώριζε ότι οι εκρήξεις είχαν συμβεί σε ένα από τα σκάφη τους», ανέφερε μια έκθεση της Νορβηγικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (NIS) διαβάζουμε στο άρθρο του SIDtoday. «Έτσι, πέρασαν 3 ½ ώρες πριν προκύψει οποιαδήποτε υποψία προβλημάτων στο OSCAR II 850. Πέρασε άλλη 1 ½ ώρα πριν ξεκινήσει δραστηριότητα διάδοσης κλήσης του υποβρυχίου». Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτή η δραστηριότητα διάδοσης ήταν οι πρώτες προσπάθειες του στόλου να επικοινωνήσει με το Κουρσκ. Αυτές οι καθυστερήσεις δεν μοιάζει να έχουν αναφερθεί προηγουμένως.

Το SIDtoday σημείωσε επίσης ότι η έκθεση της NIS εκδόθηκε το «Σάββατο 12 Αυγούστου», την ίδια ημέρα με τις εκρήξεις στο Κουρσκ. Αυτό είναι σημαντικό επειδή ο Νορβηγικός στρατός είπε στον Τύπο μετά το περιστατικό ότι δεν συνειδητοποίησε ότι είχε συμβεί το ατύχημα μέχρι τη Δευτέρα, την ίδια μέρα που η Ρωσία ανακοίνωσε τη βύθιση -αλλά η έκθεση της NIS κάνει σαφές ότι η Νορβηγία γνώριζε ότι υπήρχε σοβαρό ατύχημα σε ένα Ρωσικό υποβρύχιο. Το SIDToday, δίνει τις ώρες των δύο εκρήξεων με λεπτομέρεια λεπτού και προσθέτει:

«ΑΥΤΗ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΕΙΣΟΔΟ ΝΕΡΟΥ ΣTA ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΥΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟ PL850 [Κουρσκ] ΠΗΓΕ ΣΤΟΝ ΒΥΘΟ ΠΙΘΑΝΟΤΑΤΑ ΛΙΓΑ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ. ΜΕ ΒΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΤΟ PL850 OSCAR II ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ ΒΥΘΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ 6936.59N 3734.32E ΣΕ ΒΑΘΟΣ 108 ΜΕΤΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΡΑΙΑ ΣΗΚΩΜΕΝΑ».

Ένα Νορβηγικό κατασκοπευτικό πλοίο, το FS Marjata, παρακολουθούσε την άσκηση του Βόρειου Στόλου και συνέλεγε πληροφορίες σχετικά με το Κουρσκ, όπως δήλωσαν στρατιωτικοί αξιωματούχοι σε Νορβηγικές εφημερίδες, συμπεριλαμβανομένων των Dagbladet και Bergens Tidende. Το κατασκοπευτικό πλοίο βρισκόταν σε απόσταση 15 ναυτικών μιλίων από το ατύχημα του Κουρσκ, έγραψε η τελευταία εφημερίδα. Ένας εκπρόσωπος της Διοίκησης της Νορβηγικής Άμυνας δήλωσε στην εφημερίδα ότι ο στρατός κατέγραψε τον ήχο των εκρήξεων, αλλά δεν κατέγραψε κάτι ασυνήθιστο εκείνη τη στιγμή, και εντόπισε τις εκρήξεις ενώ επανεξέταζε τις ηχογραφήσεις μόνο αφότου η Ρωσία αποκάλυψε το ατύχημα τη Δευτέρα.

Η Dagbladet ανέφερε ότι το Υπουργείο Άμυνας δήλωσε αμέσως μετά το ατύχημα, τη Δευτέρα, ότι έλαβε ενδείξεις το Σαββατοκύριακο για ένα ατύχημα που αφορούσε ένα Ρωσικό πυρηνικό υποβρύχιο. Αλλά μέχρι την Τρίτη το βράδυ, το υπουργείο ανακάλεσε λέγοντας στην Dagbladet ότι οι πληροφορίες που έλαβε το Σαββατοκύριακο θα μπορούσαν να ερμηνευτούν με διάφορους τρόπους και ότι μόνο τη Δευτέρα ήταν σίγουρο ότι είχε συμβεί ένα ατύχημα.

Ωστόσο, ο δημοσιογράφος Robert Moore, σε ένα βιβλίο του 2003 για το ατύχημα, με τίτλο “A Time to Die”, ανέφερε ότι «τα δεδομένα του Marjata στέλνονται σε πραγματικό χρόνο στο Όσλο για ανάλυση από ειδικούς των ναυτικών υπηρεσιών πληροφοριών», ενισχύοντας την ιδέα ότι η NIS θα μπορούσε να γνώριζε το ατύχημα από το Σάββατο, όπως υποδεικνύει το SIDtoday.

Σύμφωνα με το έγγραφο του SIDtoday, «ήταν σαφές ότι η [ρωσική] διοίκηση Βόρειου Στόλου δεν είχε πληροφόρηση σχετικά με την κατάσταση του υποβρυχίου ή του πληρώματος» αμέσως μετά τη βύθιση και ότι μόλις κατάφεραν να εντοπίσουν το Κουρσκ, «οι Ρώσοι δεν είχαν τη δυνατότητα να φτάσουν στο υποβρύχιο για να πραγματοποιήσουν οποιουδήποτε είδους επιχειρήσεις διάσωσης/απεγκλωβισμού».

Καθώς τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης άρχισαν τις επόμενες μέρες να μεταδίδουν για ένα «αγνοούμενο» Ρωσικό υποβρύχιο, η Βρετανία, οι ΗΠΑ και η Νορβηγία προσφέρθηκαν δημόσια και, υποτίθεται και μέσω μυστικών καναλιών επικοινωνίας, για να βοηθήσουν στις προσπάθειες εντοπισμού και διάσωσης. Σε μια κίνηση που προκάλεσε ζημιά στις πρώτες μέρες της ηγεσίας του Πούτιν, ο Βόρειος Στόλος περίμενε μέχρι την Τετάρτη -τέσσερις μέρες μετά την βύθιση του Κουρσκ- για να αποδεχτεί οποιαδήποτε βοήθεια από ξένες δυνάμεις. Οι Νορβηγοί και Βρετανοί διασώστες δεν έφτασαν παρά το Σάββατο, μια εβδομάδα μετά το ατύχημα.

Δεκατέσσερις μήνες μετά την καταστροφή, η Ολλανδική εταιρεία Mammoet ηγήθηκε της πρωτοβουλίας για την ανάσυρση του υποβρυχίου βάρους 17.000 τόνων από βάθος περισσότερο των 100 μέτρων στην επιφάνεια της Θάλασσα του Μπάρεντς. Η επιχείρηση ανάκτησης, η οποία διήρκησε τελικά 15 ώρες, αποδείχθηκε ιδιαίτερα ευαίσθητη λόγω των δίδυμων πυρηνικών αντιδραστήρων και του αποθέματος τορπιλών και πυραύλων Κρουζ που υπήρχαν στο σκάφος. Όταν ανασύρθηκε στην επιφάνεια, το Κουρσκ ρυμουλκήθηκε (φωτό) σε μια δεξαμενή στο λιμάνι του Roslyakovo.

Υπήρχαν παρόντα Βρετανικά και Αμερικανικά υποβρύχια

Το Βρετανικό υποβρύχιο HMS Splendid ήταν παρόν, μαζί με τα Αμερικανικά υποβρύχια, USS Memphis και USS Toledo στις Ρωσικές ασκήσεις κατά τη διάρκεια των οποίων το Κουρσκ εξερράγη και βυθίστηκε, με αποτέλεσμα την απώλεια αυτού του υποβρυχίου και όλων των 118 ναυτών και αξιωματικών που επέβαιναν σ’ αυτό. Παρά τα συμπεράσματα ανεξάρτητων ερευνών και την επιβεβαίωση από το ίδιο το Ρωσικό ναυτικό ότι η έκρηξη προκλήθηκε από μια ελαττωματική τορπίλη του Κουρσκ, διάφορες θεωρίες συνωμοσίας υποστηρίζουν ότι το Κουρσκ στην πραγματικότητα βυθίστηκε από ένα από τα Αμερικανικά ή Βρετανικά υποβρύχια.

Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στις αρχικές προσπάθειες του Ρωσικού ναυτικού να αποκρούσει την κριτική για τις αποτυχημένες προσπάθειές του να σώσει τα επιζώντα μέλη του πληρώματος από τον βυθό του ωκεανού και τη γενικότερη κακή κατάσταση του εξοπλισμού του, η οποία τελικά αποδείχτηκε να είναι η αιτία τόσο της βύθισης όσο και της αποτυχίας των Ρωσικών προσπαθειών διάσωσης.

Τις ημέρες αμέσως μετά την έκρηξη, η Ρωσία πρότεινε ότι η αιτία της καταστροφής ήταν η σύγκρουση με ένα από τα Αμερικανικά ή Βρετανικά υποβρύχια που ήταν παρόντα. Αν και η κατηγορία αποδείχθηκε αβάσιμη, οι συνωμοσιολόγοι πιάστηκαν απ’ αυτό και το επέκτειναν με την πάροδο του χρόνου προς διάφορες κατευθύνσεις.

0 0 ψήφος
Αξιολόγηση άρθρου

Σχετικά άρθρα

guest
0 Σχόλια
Inline Feedbacks
Δείτε όλα τα σχόλια
0
Μας αρέσει να διαβάζουμε τις σκέψεις σας, παρακαλώ σχολιάστε.x
()
x