Υπάρχει ο αιθέρας των Αρχαίων Ελλήνας; Οι Τέσλα και Αϊνστάιν πίστευαν στην ύπαρξή του, ενώ η επίσημη επιστήμη τον απορρίπτει

Σύμφωνα με την αρχαία και την μεσαιωνική αντίληψη ο Αιθέρας ήταν το υλικό που γέμιζε τον χώρο του σύμπαντος γύρω από την γήινη σφαίρα. Η έννοια του αιθέρα χρησιμοποιήθηκε σε αρκετές θεωρίες για να εξηγήσει πολλά φυσικά φαινόμενα, όπως την διάδοση του φωτός και την βαρύτητα.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, οι φυσικοί θεώρησαν ότι το αιθέρας διαχεόταν σε όλο το διάστημα, παρέχοντας ένα μέσο μέσω του οποίου το φως μπορούσε να ταξιδέψει στο κενό, αλλά δεν βρέθηκε η απόδειξη για την παρουσία ενός τέτοιου μέσου στο πείραμα που πραγματοποίησαν οι Μάικελσον-Μόρλεϋ (Michelson-Morley) το 1887 και αυτό το αποτέλεσμα έχει ερμηνευτεί ότι αποδεικνύει την ανυπαρξία ενός τέτοιου φωτοφόρου αιθέρα.

Οι αρχαίοι Έλληνες και ο αιθέρας

Ο Όμηρος αναφέρεται στον αιθέρα στην «Ιλιάδα» ( Ξ 288, Θ 556, Β412, Ο 192, Π 300, T 351). Ο Πλάτωνας γράφει στον «Τίμαιο» (58δ): «Μετά από αυτά πρέπει να κατανοήσουμε ότι έγιναν πολλά γένη πυρός, όπως η φλόγα, αυτό που προέρχεται από την φλόγα, που παρέχει φως στα μάτια χωρίς να καίει, καθώς και αυτό που απομένει στα διάπυρα σώματα όταν η φλόγα σβήσει.

Το ίδιο και με τον αέρα: το διαυγέστερο γένος του είναι ο καλούμενος αιθέρας, το πιο θολό είναι η ομίχλη και το σκότος», αλλά διαφορετικά υιοθετούσε το κλασικό σύστημα των τεσσάρων στοιχείων (φωτιά, αέρας, νερό, γη). Ο Αριστοτέλης, που ήταν φοιτητής του Πλάτωνα στην Ακαδημία, συμφωνούσε σε αυτό το σημείο με τον πρώην μέντορά του, τονίζοντας επιπλέον ότι η φωτιά μερικές φορές συγχέεται με τον αιθέρα.

Ωστόσο, στο βιβλίο του «Περί Ουρανού», ο Αριστοτέλης, εισήγαγε ένα νέο «πρώτο» στοιχείο στο σύστημα των κλασικών στοιχείων της φιλοσοφικής σχολής της Ιωνίας. Σημείωσε ότι τα τέσσερα γήινα κλασικά στοιχεία υπόκεινταν σε αλλαγή και κανονικά κινούνταν γραμμικά. Το πρώτο στοιχείο, όμως, που βρίσκεται στις ουράνιες περιοχές και τα ουράνια σώματα, κινούταν κυκλικά και δεν είχε καμία από τις ιδιότητες που είχαν τα γήινα κλασικά στοιχεία.

Δεν ήταν ούτε ζεστό ούτε κρύο, ούτε υγρό ούτε ξηρό. Με αυτή την προσθήκη το σύστημα των στοιχείων αυξήθηκε σε πέντε και αργότερα οι σχολιαστές άρχισαν να αναφέρονται στο νέο πρώτο στοιχείο ως το πέμπτο και επίσης το αποκαλούσαν αιθέρα, μια λέξη που ο Αριστοτέλης δεν είχε χρησιμοποιήσει.

Ο αιθέρας δεν ανήκε ούτε την αριστοτελική φυσική. Ο αιθέρας ήταν επίσης ανίκανος να κινηθεί ποιοτικά ή ποσοτικά. Ο αιθέρας ήταν ικανός μόνο για τοπική κίνηση. Ο αιθέρας κανονικά κινούταν κυκλικά και δεν είχε αντίθετη ή αφύσικη κίνηση.

Ο Αριστοτέλης σημείωσε επίσης ότι ουράνιες σφαίρες από αιθέρα κρατούσαν τα ουράνια σώματα. Η ιδέα των ουράνιων σφαιρών και της φυσικής κυκλικής κίνησης του αιθέρα οδήγησε στην εξήγηση του Αριστοτέλη ότι οι παρατηρούμενες τροχιές των άστρων και των πλανητών είχαν τέλεια κυκλική κίνηση μέσα στον ουράνιο αιθέρα.

Η πεμπτουσία

Η πεμπτουσία (Quintessence) είναι το λατινικό όνομα του πέμπτου στοιχείου που χρησιμοποιούσαν οι αλχημιστές στο Μεσαίωνα για ένα μέσο όμοιο ή πανομοιότυπο με εκείνο που θεωρούταν ότι αποτελούνται τα ουράνια σώματα.

Λόγω της καθαρότητας και της ουράνιας ποιότητας της πεμπτουσίας, θεωρήθηκε ότι μέσω της κατανάλωσής του κάποιος μπορεί να απαλλαγεί από τυχόν αμαρτίες ή ασθένειες. Στο «Βιβλίο της Πεμπτουσίας», μιας Αγγλικής μετάφρασης ενός κειμένου της ηπειρωτικής Ευρώπης του 15ου αιώνα, η πεμπτουσία χρησιμοποιήθηκε ως φάρμακο για πολλές ασθένειες του ανθρώπου.

Μια διαδικασία που δόθηκε για τη δημιουργία της πεμπτουσίας είναι η απόσταξη αλκοόλης για επτά φορές. Με τα χρόνια, ο όρος πεμπτουσία έχει γίνει συνώνυμο με τα ελιξίρια, την φαρμακευτική αλχημεία και την ίδια την φιλοσοφική λίθο.

Η αλήθεια για το πείραμα των Μάικελσον-Μόρλεϋ (1887)

Η «επίσημη εκδοχή» για την κατάρριψη της κλασικής θεωρίας του αιθέρα και τη γένεση της θεωρίας της σχετικότητας αποδίδει κρίσιμο ρόλο σε ένα πείραμα που πραγματοποίησαν ο Άλμπερτ Μάικελσον και ο Έντουαρτ Μόρλεϋ το 1887.

Ο Μάικελσον πίστευε στη θεωρία του αιθέρα, και συνέλαβε τη φιλόδοξη ιδέα να χρησιμοποιήσει τη συμβολομετρία για να μετρήσει την κίνηση της Γης διαμέσου του αιθέρα, συγκρίνοντας την ταχύτητα του φωτός ως προς τη Γη με εκείνη που το φως είχε σε σχέση με τον αιθέρα.

Το ενδιαφέρον του Μάικελσον γι αυτό το πρόβλημα φαίνεται ότι διεγέρθηκε από ένα μεταθανάτιο γράμμα του Μάξγουελ (Maxwell) που δημοσιεύθηκε το 1880. Σύμφωνα με τη θεωρία που ανέπτυξε ο Φρένελ (Augustin-Jean Fresnel), ο αιθέρας είναι σταθερός στον χώρο, και επομένως διαρρέει τα σώματα που κινούνται μέσα σ’ αυτόν.

Όμως, ο Στόουκς (Sir George Stokes) διατύπωσε το 1846 μια εναλλακτική θεωρία, σύμφωνα με την οποία ο αιθέρας συμπαρασύρονταν μέσα στα κινούμενα σώματα και συρόταν μαζί τους στη γειτονική περιοχή τους. Όταν ο Μάικελσον άρχισε να εκτελεί το πείραμά του το 1881, αντικείμενό του ήταν να προσδιοριστεί η ταχύτητα της Γης σε σχέση με τον αιθέρα, προκειμένου να αποφανθεί αν ήταν ορθή η θεωρία του Φρενέλ ή εκείνη του Στόουκς (ΥΓ.1).

Ο Άλμπερτ Μάικελσον ήταν υπεύθυνος για την ανάπτυξη της τέχνης της «συμβολομετρίας». Κατασκεύασε όργανα εξαιρετικής ευαισθησίας, τα οποία εξαρτιόνταν από τη «συμβολή» φωτεινών κυμάτων.

Έτσι, όταν ένας κυματοσυρμός φωτός διαχωριστεί και στη συνέχεια επανασυνδυαστεί (φωτό), ακόμα και ελάχιστες διαφορές στις αποστάσεις που διανύθηκαν από τους διαχωρισμένους κυματοσυρμούς, θα αποκαλυφθούν από τον τρόπο που τα μέγιστα και τα ελάχιστα των δυο μερών αλληλοενισχύονται ή αλληλοαναιρούνται συστηματικά δημιουργώντας ένα διαμόρφωμα λεπτών ζωνών από φωτεινούς ή σκοτεινούς κροσσούς.

Κατά τη διάρκεια του πειράματος το συμβολόμετρο περιστρεφόταν κατά 90° για να αλλάξει η ταχύτητα του φωτός ως προς έναν από τους άξονες. Η περιστροφή έπρεπε να είχε ως αποτέλεσμα τη μετατόπιση των κροσσών συμβολής. Ωστόσο δεν παρατηρήθηκε καμιά μετατόπιση. Το πείραμα πραγματοποιήθηκε πολλές φορές, δίνοντας πάντα το ίδιο αποτέλεσμα.

Το αποτέλεσμα του πειράματος των Μάικελσον-Μόρλεϋ (Michelson – Morley) προβλημάτισε πολύ τους φυσικούς μέχρι το 1905 οπότε εξηγήθηκε πλήρως από τον Αϊνστάιν (Einstein) με την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας.

Ο Τέσλα για τον αιθέρα

Ένα απόσπασμα από την προετοιμασμένη δήλωση του Νίκολα Τέσλα (Nikola Tesla) για τα 81α γενέθλιά του στις 10 Ιουλίου 1937 είναι το ακόλουθο: «Μόνο η ύπαρξη ενός πεδίου δύναμης μπορεί να εξηγήσει τις κινήσεις των σωμάτων όπως παρατηρήθηκαν και η παραδοχή του καταργεί την καμπυλότητα του χώρου. Όλη η βιβλιογραφία για το θέμα αυτό είναι μάταιη και καταδικασμένη στη λήθη.

Όπως είναι και όλες οι προσπάθειες να εξηγηθούν οι λειτουργίες του σύμπαντος χωρίς να αναγνωρίζεται η ύπαρξη του αιθέρα και η απαραίτητη λειτουργία που παίζει στα φαινόμενα. Η δεύτερη ανακάλυψή μου ήταν μια φυσική αλήθεια με τη μεγαλύτερη σημασία.

Καθώς έχω ψάξει σε ολόκληρα τα επιστημονικά αρχεία σε περισσότερες από μισή ντουζίνα γλώσσες για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς την παραμικρή ελπίδα, θεωρώ τον εαυτό μου ως τον αρχικό εξερευνητή αυτής της αλήθειας, που μπορεί να εκφραστεί από τη δήλωση: Δεν υπάρχει ενέργεια στην ύλη πέρα από το περιβάλλον»

Στην ομιλία του τον Μάιο του 1891 προς το Αμερικανικό Ινστιτούτο Ηλεκτρικών Μηχανικών (AIEE) στο Κολλέγιο Columbia της Νέας Υόρκης, ο Τέσλα είπε τα παρακάτω λόγια: «Από όλες τις μορφές της απροσμέτρητης, πανταχού παρούσας ενέργειας στη Φύση, οι οποίες μεταβάλλονται αέναα και κινούνται συνέχεια, σαν την ψυχή που δίνει ζωή σ’ όλο το Σύμπαν, ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός είναι ίσως οι πιο συναρπαστικές… Γνωρίζουμε πως ο ηλεκτρισμός συμπεριφέρεται ως ένα ασυμπίεστο υγρό· ότι πρέπει να υπάρχει σε συνεχή ποσότητα στη Φύση· ότι ούτε μπορεί να δημιουργηθεί ή να εκμηδενιστεί· και ότι ο ηλεκτρισμός και το αιθερικό φαινόμενο είναι ταυτόσημα»

Ο Τέσλα γράφει στο κείμενο με τίτλο “Man’s Greatest Achievement”  (Το Μεγαλύτερο Επίτευγμα του Ανθρώπου) στις 6 Ιουλίου 1930: «Εκεί εκδηλώνεται στο πλήρως ανεπτυγμένο ον, τον άνθρωπο, μια επιθυμία μυστηριώδης, ανεξιχνίαστη και ακαταμάχητη: να μιμηθεί τη φύση, να δημιουργήσει, να βιώσει ο ίδιος τα θαύματα που αντιλαμβάνεται…

Πολύ καιρό πριν, αναγνώρισε ότι όλη η αντιληπτή ύλη προέρχεται από μια πρωταρχική ουσία ή λεπτότητα πέρα από κάθε φαντασία, που γεμίζει όλο τον χώρο, την Ακάσα (Akasha) ή τον φωτοφόρο αιθέρα, ο οποίος ασκείται από την ζωοδότρια Πράνα (Prana –ΥΓ.2) ή δημιουργική δύναμη, που δημιουργεί σε ατέλειωτους κύκλους όλα τα πράγματα και τα φαινόμενα.

Η πρωταρχική ουσία που βρίσκεται σε απειροελάχιστες δίνες τεράστιας ταχύτητας, γίνεται μεικτή ύλη· η δύναμη ελαττώνεται, η κίνηση παύει και η ύλη εξαφανίζεται, επιστρέφοντας στην πρωταρχική ουσία».

Ο Αϊνστάιν και ο αιθέρας

Ο Αϊνστάιν στην Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας, σύμφωνα με την επίσημη φυσική, επιβεβαίωσε την ανυπαρξία του αιθέρα, όπως υποτίθεται ότι «απέδειξε» το πείραμα των Μάικελσον-Μόρλεϋ (Michelson-Morley) το 1887. Κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό είναι το γεγονός ότι ο Αϊνστάιν αρνιόταν την ύπαρξη του αιθέρα μόνο για 11 χρόνια: από το 1905 έως το 1916.

15 χρόνια μετά την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας που υποτίθεται ότι «έθαψε» την θεωρία του αιθέρα, σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο του Leyden στις 5 Μαϊου 1920 με τίτλο «Ο αιθέρας και η Θεωρία της Σχετικότητας», ο Αϊνστάιν (φωτό) δήλωσε: «Ανακεφαλαιώνοντας, μπορούμε να πούμε ότι σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας ο χώρος είναι προικισμένος με φυσικές ιδιότητες.

Υπό αυτή την έννοια συνεπώς υπάρχει ένας αιθέρας. Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας ο χώρος χωρίς τον Αιθέρα είναι αδιανόητος, διότι σ’ έναν τέτοιο χώρο όχι μόνον δεν θα υπήρχε διάδοση του φωτός, αλλά επίσης καμιά πιθανότητα ύπαρξης των προτύπων του χώρου και του χρόνου, και συνεπώς ούτε χωροχρονικό συνεχές…».

Ο Αϊνστάιν υποστήριζε την ύπαρξη του αιθέρα από την αρχή της επιστημονικής του καριέρας. Στο πρώτο του επιστημονικό σύγγραμα το 1894 ή 1895 γράφει: «Η ταχύτητα ενός κύματος είναι ανάλογη με την τετραγωνική ρίζα των ελαστικών δυνάμεων που προκαλούν τη διάδοσή του και αντιστρόφως ανάλογη προς τη μάζα του αιθέρα που κινείται από αυτές τις δυνάμεις».

Άλλοι κορυφαίοι επιστήμονες για τον αιθέρα

Ο Πολ Ντιράκ (Paul Dirac -πρωτοπόρος της Κβαντομηχανικής και Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής, που έλαβε το 1933 το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής) έγραψε το 1951: «Η φυσική γνώση έχει προχωρήσει πολύ από το 1905, κυρίως με την άφιξη της Κβαντομηχανικής, και η κατάσταση [σχετικά με την επιστημονική αξιοπιστία του αιθέρα] έχει αλλάξει και πάλι.

Αν κάποιος εξετάσει την ερώτηση με βάση τη σημερινή γνώση, διαπιστώνουμε ότι ο Αιθέρας δεν αποκλείεται πλέον από τη σχετικότητα και ότι μπορούν τώρα να προχωρήσουν ευνοϊκοί λόγοι για να θεωρήσουμε ότι ισχύει ένας Αιθέρας… Τώρα έχουμε την ταχύτητα σε όλα τα σημεία του χωροχρόνου, που παίζει βασικό ρόλο στην ηλεκτροδυναμική. Είναι φυσικό να τον θεωρούμε ως την ταχύτητα κάποιου πραγματικού φυσικού αντικειμένου. Έτσι με τη νέα θεωρία της ηλεκτροδυναμικής [κενό γεμάτο με εικονικά σωματίδια] είμαστε μάλλον αναγκασμένοι να έχουμε έναν Αιθέρα».

Ο Ρόμπερτ Μπ. Λάφλιν (Robert B. Laughlin –φωτό) από το Πανεπιστήμιο του Stanford, που έλαβε το Νόμπελ φυσικής το 1998, έχει να πει για τον αιθέρα στη σύγχρονη θεωρητική φυσική: «Η ειρωνεία είναι ότι το πιο δημιουργικό έργο του Αινστάιν, η γενική θεωρία της σχετικότητας, θεωρεί τον χώρο ως ένα μέσο ενώ στην ειδική σχετικότητα θεωρεί οτι τέτοιο μέσο δεν υπάρχει.

Η λέξη «αιθέρας» έχει εξαιρετικά αρνητικές χροιές στη θεωρητική φυσική, λόγω της σύνδεσης της, στο παρελθόν, με την αντίθεσή της στη σχετικότητα. Η Σχετικότητα στην πραγματικότητα δεν αναφέρει τίποτα σχετικά με την ύπαρξη ή την μη ύπαρξη ύλης που διαπερνά το σύμπαν, παρά μόνο ότι οποιαδήποτε τέτοια ύλη πρέπει να έχει σχετικιστική συμμετρία. Οπότε καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τέτοια ύλη υπάρχει.

Περίπου την εποχή που η σχετικότητα είχε γίνει αποδεκτή, μελέτες ραδιενέργειας, άρχισαν να δείχνουν ότι το κενό του χώρου είχε φασματοσκοπική δομή παρόμοια με εκείνη των απλών στερεών και υγρών. Μεταγενέστερες μελέτες με μεγάλους επιταχυντές σωματιδίων μας έχουν δώσει τώρα να καταλάβουμε ότι ο χώρος είναι περισσότερο σαν ένα κομμάτι τζάμι παρά μία ιδανική Νευτόνεια κενότητα.

Είναι γεμάτο με ουσία που συνήθως είναι διαφανής, αλλά μπορεί να γίνει ορατή χτυπώντας αρκετά δυνατά για να ξεκολλήσεις ένα κομμάτι. Η σύγχρονη έννοια του κενού του χώρου, επιβεβαιώνεται καθημερινά από το πείραμα, ότι είναι ένας σχετικιστικός αιθέρας. Αλλά δεν το λέμε αυτό διότι είναι ταμπού».

Ένας πρωτοπόρος νεοαιθεριστής ήταν και ο Βίλχελμ (Wilhelm Reich). Αυτός ανακάλυψε την οργόνη, μια αρχέγονη κοσμική ενέργεια που βρίσκεται παντού στο σύμπαν, και η οποία έχει σχεδόν όλα τα χαρακτηριστικά του παραδοσιακού Αιθέρα.

Το 1956, σε μία ενέργεια πρωτοφανούς λογοκρισίας σε «πολιτισμένη» χώρα, τα βιβλία του Ράιχ κάηκαν στον δημόσιο κλίβανο και οι συσσωρευτές οργόνης του καταστράφηκαν, υπό την επίβλεψη του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (ΟΤΦ – Food and Drug Administration, FDA) των ΗΠΑ που τον θεωρούσε «απατεώνα πρώτου μεγέθους».

Ο Ράιχ φυλακίστηκε και πέθανε στην φυλακή το 1957.

 

ΥΓ.1: «Φιλοσοφία και νέα Φυσική», Jonathan Powers, Απόδοση στα Ελληνικά: Τ. Κυπριανίδης και Τ. Τσιαντούλας – Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

ΥΓ.2: Στην αρχαιότητα πίστευαν πως όλος ο κόσμος ήταν γεμάτος από ένα υλικό λεπτό, αέρινο, σχεδόν άυλο, που οι Έλληνες ονόμαζαν Αιθήρ, οι Ινδοί Πράνα και οι Κινέζοι Τσι.

Κατά τη Vedanta, που είναι το σπουδαιότερο από τα έξι ορθόδοξα φιλοσοφικά συστήματα της Ινδίας ολόκληρο το Σύμπαν προέρχεται από την επενέργεια μιας πρωταρχικής δύναμης, της Πράνα , επάνω σε μια επίσης πρωτογενή ουσία, το Ακάσα, από την Σανσκριτική λέξη Ακάσα (Akasha), που σημαίνει «Αιθήρ», Αρχέγονη Υλη, το πρωταρχικό στοιχείο από το οποίο προέρχεται ολόκληρη η Δημιουργία.

Αν σου άρεσε το άρθρο, στηρίξτε μας πατώντας στη σελίδα μας στο facebook