Σόδομα και Γόμορρα, μύθος ή πραγματικότητα;

Σόδομα και Γόμορρα, δύο πόλεις που ήταν βουτηγμένες στην ανομία και την αμαρτία και που καταστράφηκαν από την οργή του Θεού. Είναι πράγματι αλήθεια;

Σόδομα και Γόμορρα,
Σόδομα και Γόμορρα

Όλοι γνωρίζουμε τα Σόδομα και τα Γόμορρα. Δύο πόλεις που περιγράφονται στο βιβλίο της Γένεσης και καταστράφηκαν από την οργή του Θεού. Αλλά υπήρχαν στ’ αλήθεια; Και αν ναι τι τις κατέστρεψε; Ένα φυσικό γεγονός, μια πτώση μετεωρίτη ή κάτι άλλο; Ας δούμε τα στοιχεία που έχουμε μέχρι στιγμής.

Αυτό που ξέρουμε, είναι πως αυτές οι δύο πόλεις που αναφέρονται στη Βίβλο: ο Θεός τις κατέστρεψε επειδή κατοικούνταν από διεφθαρμένους και ανήθικους ανθρώπους. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η Παλαιά και η Καινή Διαθήκης, από τα Σόδομα και τη Γομόρρα δεν έμεινε τίποτα. Αλλά άραγε υπήρξαν ποτέ πραγματικά;

Όλα τα κείμενα που αναφέρονται στα Σόδομα και τα Γόμορρα έχουν έναν κοινό παρονομαστή το βιβλίο της Γένεσης. Μπορεί αυτό από μόνο του να θεωρηθεί επαρκής απόδειξη της πραγματικής ύπαρξης των δύο πόλεων;

Όταν ο Λωτ απομακρύνθηκε, τότε ο Κύριος άφησε από τον ουρανό να βρέξει θειάφι και φωτιά στα Σόδομα και στα Γόμορρα. Οι πόλεις εκείνες και οι κάτοικοί τους καθώς και όλη η γύρω περιοχή και η βλάστηση της καταστράφηκαν. Η γυναίκα όμως του Λωτ παρέβη την προειδοποίησή και κοίταξε πίσω για να δει τι συνέβαινε και αμέσως έγινε στήλη άλατος. Σε όλη την περιοχή ανέβαινε από τη γη καπνός, σαν να έβγαινε από καμίνι (Γένεση 18,33-19,29).

Σύμφωνα με το κεφάλαιο 14 της Γένεσης, Ο Χοδολλογομόρ, βασιλιάς του Ελάμ, και οι σύμμαχοί του βασιλιάδες, ο Αμαρφάλ, ο Αριώχ και ο Θαργάλ κήρυξαν τον πόλεμο στους βασιλιάδες των Σοδόμων, των Γομόρρων, της Αδαμά, της Σεβωείμ και της Βαλάκ (Σηγώρ) – αποτελούσαν την Πεντάπολη της Νεκράς θάλασσας – , επειδή ήταν υποτελείς του και επαναστάτησαν. Αφού ερήμωσαν αρκετές χώρες στο πέρασμά τους, ο Χοδολλογομόρ και οι σύμμαχοί του νίκησαν στη μεγάλη μάχη της κοιλάδα Σιδδίμ το στρατό των Σοδόμων και των Γομόρρων και λεηλάτησαν τις πόλεις τους. Επειδή όμως, μέσα στους αιχμαλώτους ήταν και ο Λωτ με την οικογένειά του, ο Αβραάμ συγκέντρωσε ένα μικρό στρατό και τους καταδίωξε. Τους επιτέθηκε τη νύχτα και τους νίκησε, ελευθερώνοντας τον ανηψιό του. Κατόπιν επέστρεψε στο βασιλιά των Σοδόμων τα λάφυρα, που είχε πάρει ο Χοδολλογομόρ.

Στο κεφάλαιο 18 της Γένεσης, ο Κύριος ο Θεός εμφανίζεται στον Αβραάμ και του λέει να αξιολογήσει τις καταγγελίες που έγιναν εναντίον των κατοίκων της πόλης. Ο Αβραάμ ρωτάει τον Θεό αν θα αφανίσει όλους τους κατοίκους ή μόνο τους διεφθαρμένους και ανήθικους. Τελικά ο Θεός του λέει ότι η πόλη θα γλυτώσει από τη θεία οργή εάν βρει τουλάχιστον 10 δίκαιους άνδρες. Γι ‘αυτό, στέλνει δύο αγγέλους. Στη κεφάλαιο 19 της Γένεσης, είναι προφανές ότι ο Θεός δεν βρήκε δίκαιους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, οι δύο άγγελοι που έστειλε ο Θεός βρήκαν καταφύγιο στο σπίτι του Λωτ που θα προσπαθήσει να τους προστατεύσει, αλλά τελικά θα είναι οι άγγελοι που προστατεύουν τον Λωτ και θα του επιτρέψουν να διαφύγει στη Σηγώρ – η μόνη από τις πέντε πόλεις στην περιοχή για να επιβιώσει από την οργή του Θεού.

Στο κεφάλαιο 19, οι κάτοικοι της πόλης (ο αντρικός πληθυσμός της πόλης, νέοι και γέροι) περικυκλώνουν το σπίτι του Λωτ και του ζητούν να γνωρίσουν τους δύο επισκέπτες (οι άγγελοι) που φιλοξενούνταν στο σπίτι του. Αυτό το στοιχείο έχει ερμηνευθεί ως ένδειξη της θέλησης μιας ομοφυλοφιλικής σχέσης. Για το λόγο αυτό, οι αμαρτίες των πόλεων έχουν ταυτιστεί με ασέβεια και χαρακτηρίζονται από ομοφυλοφιλία. Άλλες μεταφράσεις θρησκευτικών κειμένων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι κάτοικοι των Σοδόμων και της Γόμορρας ήταν σκληροί και αφιλόξενοι με τους ξένους. Ωστόσο, στη Γένεση 19:23, ο Θεός «άφησε τον ουρανό να βρέξει θειάφι και φωτιά πάνω από τα Σόδομα και τα Γόμορρα».

Από το βιβλίο της Γένεσης μπορούμε να συμπεράνουμε ότι:

  1. Τα Σόδομα και η Γόμορρα ήταν πολύ κοντά σε μια κοιλάδα γεμάτη με κοιλώματα πίσσας, και ότι στην περιοχή έγινε μια μάχη.
  2. Οι πόλεις πρέπει να ήταν εν μέρη επίπεδες, αφού ονομάζονταν «πόλεις της πεδιάδας».
  3. Στο κεφάλαιο 13 της Γένεσης ο Λωτ βλέπει τη «Κοιλάδα της Ιορδανίας», που περιγράφεται ως πλούσια πριν από την καταστροφή των Σόδομων και Γόμορρων. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι και οι δύο πόλεις βρίσκονταν στην Ιορδανία.
  4. Μια μεγάλη μάχη έγινε κοντά στην πεδιάδα.
  5. Ο Κύριος έχει πολλά παράπονα από τα Σόδομα, που κατοικούνται από διεφθαρμένους και ανάξιους ανθρώπους, υπονοώντας την ως αφιλόξενη προς τους ξένους ή για τις ευρέως διαδεδομένες ομοφυλοφιλικές πράξεις.
  6. Οι πόλεις οι κάτοικοί τους καθώς και όλη η γύρω περιοχή και η βλάστηση της καταστράφηκαν ολοσχερώς. Σε όλη την περιοχή ανέβαινε από τη γη καπνός, σαν να έβγαινε από καμίνι.

Η μόνη πηγή που επιβεβαιώνει την ύπαρξή τους είναι η Αγία Γραφή. Δεν είναι επιστημονικά βέβαιο ότι υπήρχαν όπως λέγεται στα ιερά κείμενα. Αν και πριν από μερικά χρόνια αρχαιολόγοι με επικεφαλής τον Steven Collins μετά από ανασκαφές στην περιοχή Tall el Hammam πιστεύουν πως τα ερείπια της μεγάλη πόλη που ανακάλυψαν από την Εποχή του Χαλκού πληροί «όλα τα κριτήρια για να είναι τα Σόδομα».

Η ομάδα των αρχαιολόγων πραγματοποιεί ανασκαφές στην περιοχή από το 2005, και έχει ανακαλύψει ίχνη παλατιού, πύργους, καθώς και αμυντικές ζώνες. Εντοπίστηκαν προμαχώνες και χοντρά πλίνθινα τείχη πάχους 5,2 μέτρων και 10 μέτρα ύψος, με πύλες, παρατηρητήρια και τουλάχιστον ένα οδόστρωμα.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η πόλη που ανακάλυψαν είναι τα Σόδομα καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι ευδοκίμησε στις όχθες του ποταμού Ιορδάνη και ήταν ένας σημαντικός εμπορικός δρόμος, όπως περιγράφεται στη Βίβλο.

Αλλά μήπως οι δύο πόλεις δεν υπήρξαν ποτέ; Μήπως η ύπαρξη και η καταστροφή τους να είναι μια μεταφορά η οποία θέλει να δείξει με απολογητικό τρόπο τις συνέπειες της αμαρτίας. Όπως είπαμε νωρίτερα, γνωρίζουμε ότι η Βίβλος τοποθετεί τις δύο πόλεις στην Ιορδανία και ότι πολλοί λόγιοι τις έχουν τοποθετήσει κοντά στη Νεκρά Θάλασσα. Κάποιοι λένε ότι έχουν ανακαλυφθεί καμένες μπάλες θείου στη γύρω περιοχή. Επιπλέον, υπάρχουν και αυτοί που λένε ότι μια κοιλάδα γεμάτη πίσσα βρίσκεται στις όχθες της Νεκράς Θάλασσας. Ωστόσο, αυτές οι δηλώσεις παραμένουν χωρίς επιστημονική υποστήριξη και αρχαιολογικά στοιχεία.

Όσοι αναζητούν τα Σόδομα και τη Γόμορρα έχουν μόνο σαν αναφορά τη Γένεση. Πρέπει να εντοπίσουμε δύο πόλεις που καταστράφηκαν από ένα γεγονός που δεν είναι φυσικό. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να εξακριβωθεί η ύπαρξη των δύο πόλεων που καταστράφηκαν αλλά και μιας που διασώθηκε της καταστροφής. Θα πρέπει να βρούμε στοιχεία που αναφέρονται σε ένα λαό αφιερωμένο στο εμπόριο και όπου η διαφθορά ή οι ομοφυλοφιλικές πρακτικές ήταν ευρέως διαδεδομένες.

Η καταστροφή των Σοδόμων και της Γόμορας
Η καταστροφή των Σοδόμων και της Γόμορας / Τζον Μάρτιν, 1852 (από wikipedia)

Η ιστορία θα μπορούσε να είναι απλά μια παραβολή (όπως αναφέρθηκε και είναι πολύ πιθανό) μια μεταφορά για να κάνει τους ανθρώπους να αφήσουν την αμαρτία και να οδηγηθούν σε μια πιο μια δίκαιη και ήρεμη ζωή. Μια μεταφορά για μια καταστροφή παρόμοια με αυτή της Ατλαντίδας, που καταστράφηκε από τους θεούς που εξοργίστηκαν με τους Άτλαντες. Τόσο μεγάλη ήταν η οργή, που τους κατέστρεψαν μέσα σε μία μόνο νύχτα, αφήνοντας πίσω μόνο μάζες από λάσπη και πυκνούς καπνούς.

Αλλά αν κάνουμε την παρομοίωση με την καταστροφή της Ατλαντίδας μήπως θα πρέπει να τις τοποθετήσουμε σε μια άλλη χρονική περίοδο. Μήπως όντως υπήρχαν δύο μεγάλες πόλεις που εξαφανίστηκαν κυριολεκτικά από τον χάρτη, αλλά σε μια άλλη χρονική στιγμή από αυτή που τις τοποθετεί η Γένεσις; Αν κάνουμε μια υπόθεση εργασίας και πάρουμε σαν δεδομένο πως στη Γη υπήρξε πριν από μας ένας παγκόσμιος προηγμένος πολιτισμός (πολλοί επιστήμονες στηρίζουν αυτή τη θεωρία) μήπως η καταστροφή ήρθε από κάποιο ατύχημα ή από κάποιο όπλο μαζικής καταστροφής και απλά η Γένεσης μας μεταφέρει πολύ παλαιότερα από αυτή γεγονότα σαν μια βιβλική πράξη; Τα συμπεράσματα είναι δικά σας. Εμείς κλείνοντας να πούμε πως δεν πιστεύουμε στην οργή του Θεού και πως ο Χριστιανικός θεός είναι ένας Θεός τιμωρός.